Réussite Haïti - Plateforme de préparation des examens officiels haïtiens

MENFP • KRÈYÒL 9e AF

Egzamen tip

⏱️ Egzamen ofisyèl — 2 h ⏱️ 02:00:00 ▶ Demare ⏸ Poz

Konsiy : Tout pati yo obligatwa. Ekri repons yo klè. Respè òtograf ofisyèl kreyòl la.

📘 Ed-memwa(louvri si w bezwen)

---

• Tèks agimantatif — Tèz + agiman + egzanp + konklizyon (konektè: paske, kidonk, poutèt sa, anplis, sepandan).
• Prefiks kontrè — de-, dez-, en-, in-, mal- (eg. dezòd, malonèt).
• Mo derive / mo fanmi — mo ki gen menm rasin: kominike → kominikasyon, kominikatè.
• Omonim — menm pwononsyasyon, sans diferan. Sinonim — prèske menm sans. Antonim — sans kontrè.
• Tip fraz — deklaratif, entèwogatif, enperatif, esklamatif.

KREYÒL AYISYEN — 100 pwen

I. Kesyon sou tèks (40) • II. Vokabilè – Òtograf – Gramè (40) • III. Pwodiksyon ekri (20)

---

Tèks: « Disiplin se kle a »

Nan zafè lekòl, gen moun ki panse disiplin se “pinisyon” sèlman. Men sa pa vre. Disiplin se yon fason pou mete tèt ou nan bon direksyon, pou w rive reyalize objektif ou san ou pa gaspiye tan w. Lè yon elèv respekte orè li, li aprann jere fòs li: li konnen kilè pou li revize, kilè pou li repoze, epi kilè pou li mande èd.

Anplis, disiplin fè aprantisaj la vin pi fasil pou tout moun. Lè elèv yo ret konsantre, pwofesè a pa pèdi tan li nan mete lòd; li ka eksplike pi byen, epi tout timoun jwenn chans pou yo konprann. Sa vle di disiplin pa sèvi yon sèl moun; li sèvi tout yon gwoup, li kapab ede tout yon kominote avanse.

Gen lòt moun ki di “mwen entelijan, mwen pa bezwen disiplin.” Sepandan, entèlijans san travay se tankou yon machin san gaz: li la, men li pa ka avanse. Se poutèt sa, disiplin ak efò mache ansanm. Si nou vle bon rezilta, nou dwe chanje abitid nou: fè plan nou, respekte li, epi kontinye menm lè sa difisil.

I. Kesyon sou tèks la (40 pwen)

Antoure lèt ki devan bon repons lan pou kesyon 1 rive 3.

1.Kalite tèks sa a se yon tèks: (6 pts)
a) Naratif  b) Deskriptif  c) Agimantatif  d) enfòmatif

2.Ki sa otè a vle montre nan tèks sa a ? (6 pwen)
a) Disiplin se jwèt  b) Disiplin se pinisyon sèlman  c) Disiplin ede w rive jwenn objektif ou  d) Disiplin pa itil

3.Nan fraz: “Disiplin pa sèvi yon sèl moun; li sèvi tout yon gwoup”, ki sans ki pi pre mo gwoup la ? : (6 pwen)
a) fanmi  b) kominote  c) koral  d) kay

4. Apati tèks la site 2 agiman ki soutni tèz otè a. (8 pwen)

5.Bay yon egzanp (sitou nan zafè lekòl) ki montre “entèlijans san travay pa ase”. (7 pwen)

6.Èske ou dakò ak otè a? Reponn an 4–5 liy, ak 1 agiman + 1 egzanp. (7 pwen)

---

II. Vokabilè – Òtograf – Gramè (40 pwen)

A) Mete yon prefiks pou bay kontrè mo sa yo (4 pwen – 2 pwen/chak)

7a. Òganize: ________

7b. Onèt: ________

---

B) Jwenn ki aspè ki mache ak chak fraz sa yo (8 pwen – 2 pwen/chak)

Chwazi aspè a: akonpli / inakonpli / pwospektif / iteratif.

8a. “Elèv yo ap travay kounye a.” → ______

8b. “Yè, li te respekte orè li.” → ______

8c. “Demen, mwen pral revize plis.” → ______

8d. “Chak semèn, li fè ti plan li.” → ______

---

C) Ekri 2 mo derive pou chak mo sa yo (6 pwen – 2 pwen/mo)

Egzanp: “travay” → travayè, travayèz.

9a. reyalize: ________ ; ________

9b. kominike: ________ ; ________

9c. itil: ________ ; ________

---

D) Bay siyifikasyon ́wovéb sa a : (4 pwen)

10. “Dèyè mòn gen mòn.” (4 pwen)

---

E) Avèk chak advèb sa yo, fè yon fraz (4 pwen – 2 pwen/chak)

11a. Dousman: ________________

11b. Kareman: ________________

---

F) Relye chak mo ak yon definisyon (8 pwen – 2 pwen/chak)

Ekri nan kaz repons lan lèt definisyon ki koresponn ak mo a.

Kolòn A (Mo)

1. 12a. Antonim
2. 12b. Sinonim
3. 12c. Omonim
4. 12d. Mo fanmi

Kolòn B (Definisyon)

1. Mo ki pwononse menm jan men ki pa gen menm sans.
2. Mo ki eksprime yon lide kontrè.
3. Mo ki prèske gen menm sans.
4. Mo ki gen menm rasin.

---

Repons (ekri lèt yo):
12a.__ 12b.__ 12c.__ 12d.__

---

G) Relye chak figi estil ak fraz ki ale avèk li a(8 pwen – 2 pwen/chak)

Ekri lèt kolon B a (a–e) ki koresponn ak chak fraz (1–4).

Kolòn A (Fraz)

1. 13-1. “Pòv sa a se yon boujwa.”
2. 13-2. “Tout vil la kontan resevwa jwè yo aprè yon fin chanpyon.”
3. 13-3. “Andre pale kon wosiyòl.”
4. 13-4. “Li di wi, ou di non.”

Kolòn B (Figi estil)

1. Konparezon
2. Perifraz
3. Ipèbòl
4. Metonimi
5. Antitèz

---

Repons (ekri lèt yo):
13-1.__ 13-2.__ 13-3.__ 13-4.__

---

H) Relye la fraz ak tip li (8 pwen – 2 pwen/chak)

Ekri lèt tip fraz la ki koresponn ak chak fraz.

Kolòn A (Fraz)

1. 14-1. “Ou bèl wi!”
2. 14-2. “Li deplase deja?”
3. 14-3. “Fòk nou travay.”
4. 14-4. “Souvan telefòn nwizib.”

Kolòn B (Tip fraz)

1. Entèwogatif
2. Enperatif
3. Deklaratif
4. Anfatik
5. Esklamatif

---

Repons (ekri lèt yo):
14-1.__ 14-2.__ 14-3.__ 14-4.__

---

I) Mete mo sa yo nan lòd pou fòme yon fraz (4 pwen)

15. mwayen – entènèt – ak – se – petèt – lemonn – konekte – antye – ki – yon – moun

Reyekri fraz la pa anba a:

____________________________________________________________

---

J) Jwenn varyasyon mo sa yo (4 pts – 1 pt/chak)

Varyasyon = fòm mo a ka pran nan pale.

16a. famasi: ________

16b. Cheni: ________

16c. Degobe: ________

16d. kandida: ________

---

K) Òtograf ofisyèl: korije mo ki mal ekri yo (6 pwen)

Nan ti tèks sa a gen mo ki mal ekri. Souliye yo epi reyekri yo nan òtograf ofisyèl kreyòl ayisyen an (omwen 6 koreksyon).

Pòl se yon docteur ki très saj. Li remnen resevwa moun byen nan klinik li. Si ou tonbe malad, lannouite ou ka rele li; li pa p gen problème pou sa, li ap pran swen ou.

17. Ekri 6 koreksyon yo anba a: ____________________________________________________________

---

L) Pwodui yon fraz ak konjonksyon kowòdinasyon “epi” (2 pwen)

18. ____________________________________________________________

---

M) Eksplike sans pwovèb sa a (4 pwen)

19. “Ti bebe ki pa kriye pa bezwen tete.” (4 pwen)

---

III. Pwodiksyon ekri (20 pwen)

Chwazi youn (1) nan sijè yo epi devlope li 15 rive 20 liy.

20A. Sijè A (Agimantasyon): “Telefòn nan ka ede elèv yo, men li ka fè yo pèdi tan.” Pran pozisyon w (pou oswa kont) epi bay 2 agiman + 2 egzanp.

20B. Sijè B (Lèt): Ekri yon lèt bay yon zanmi pou ankouraje l travay pi byen lekòl. Bay 3 konsèy (ak konektè).

✅ Korije – Egzamen KRÈYÒL 9e AF

---

KORIJE + BARÈM

I. Kesyon sou tèks (1–6) — 40 pwen

1. c

2. c

3. b

4. Agiman posib (2): (i) disiplin ede w jere tan w ak orè w, fè etabli lè pou w revize, pou repoze ak pou w mande èd; (ii) disiplin fè klas la mache pi byen, pwofesè pa pèdi tan nan mete lòd; (iii) disiplin ede jere tan tout moun; (iv) entèlijans san travay pa oblije pote bon rezilta. (8 pwen)

5. Egzanp posib: yon elèv entelijan ki pa revize ka rate yon tès, yon egzamen; si li pa fè devwa l; si li pa pratike; rezilta li ap desann. (7 pwen)

6. Evalyasyon selon: pozisyon klè (2), 1 agiman (3), 1 egzanp (2). (7 pwen)

II.A Prefiks kontrè (7) — 4 pwen

7a. dezòganize
7b. malonèt

II.B Aspè (8) — 8 pwen

8a. inakonpli • 8b. akonpli • 8c. pwospektif • 8d. iteratif

II.C Mo derive (9) — 6 pwen

9a. reyalize → reyalizatè, reyalizasyon
9b. kominike → kominikasyon, kominikatè
9c. itil → itilite, itilizasyon, itilizatè

II.D Ekspresyon (10) — 4 pwen

10. Sans: Lavi gen anpil etap. (4 pwen)

II.E Advèb (11) — 4 pwen

11a. Egzanp: “Li mache dousman.”
11b. Egzanp: “Li di l sa kareman.”

II.F Definisyon (12) — 8 pwen

12a→B • 12b→C • 12c→A • 12d→D

II.G Figi estil (13) — 8 pwen

13-1→e (antitèz) • 13-2→c (ipèbòl) • 13-3→a (konparezon) • 13-4→e (antitèz)

Nòt: 13-4 antitèz (wi/non). 13-1 se opozisyon “pòv/boujwa”.

II.H Tip fraz (14) — 8 pwen

14-1→e (esklamatif) • 14-2→a (entèwogatif) • 14-3→c (deklaratif) • 14-4→c (deklaratif)

II.I Mete mo nan lòd (15) — 4 pwen

15. “Entènèt se yon mwayen ki petèt moun konekte ak lemonn antye.”

II.J Varyasyon (16) — 4 pwen

16a. fonmasi • 16b. chini • 16c. degobye • 16d. kannida

II.K Òtograf (17) — 6 pwen

Koreksyon posib (6): docteur→doktè; très→trè; bien→byen; tombé→tonbe; lannouite→lannuit; problème→pwoblèm; soin→swen; Pòl (ok) / resevwa (ok). (6 pts pou 6 koreksyon kòrèk)

II.L “Epi” (18) — 2 pwen

Egzanp: “Mwen fè devwa matematik la epi mwen pral repase kreyòl la pou demen.”

II.M Pwovèb (19) — 4 pwen

19. Sans: si ou pa mande sa ou bezwen, ou ka pa jwenn li; fòk ou fè demann/eksprime bezwen ou pou moun ede w. (4 pwen)

III. Pwodiksyon ekri (20A oswa 20B) — 20 pwen

Barèm sijere: Respekte lide sijè a (4) • Estrikti (4) • Agiman/egzanp (6) • Konektè lojik (3) • Lang/òtograf (3)