Sijè ak Predika
Aprann idantifye sijè ak predika nan fraz kreyòl yo — nivo NS4.
Objektif fich la
Lè ou fin etidye fich sa a, w ap kapab :
- eksplike sa yon sijè ye nan yon fraz ;
- eksplike sa yon predika ye ;
- separe sijè ak predika nan nenpòt fraz kreyòl ;
- rekonèt kijan sijè a ka long oswa kout ;
- pratike ak ti egzèsis pou metrize konsèp yo.
Sijè nan yon fraz
Sijè se moun, bèt, bagay oswa lide nou ap pale de li nan fraz la. Se li ki fè aksyon an.
Egzanp
• Timoun yo ap jwe nan lakou a.
• Lapli ap tonbe.
Predika nan yon fraz
Predika se pati fraz la ki montre sa k ap fèt sou sijè a oswa sa nou di sou li. Li gen vèb la ak tout sa ki mache avè l.
Egzanp
• Timoun yo ap jwe nan lakou a.
• Lapli ap tonbe san rete.
Ki jan pou jwenn sijè ak predika?
- Jwenn vèb prensipal la nan fraz la.
- Mande tèt ou: “Kilès k ap fè aksyon sa?” → se sijè a.
- Rès la ki mache ak vèb la → se predika a.
Fraz = Sijè + Predika.
Sijè ka long oswa kout
Sijè a ka sèlman yon mo, men li ka tou yon gwoup mo pi long.
Egzanp
• Yo ap pale. (sijè kout)
• Tout elèv nan klas la ap prepare egzamen yo. (sijè long)
Ti egzèsis (ak repons)
Separe sijè ak predika nan fraz sa yo :
- a) Manman m ap travay nan mache a.
- b) Elèv yo li liv yo chak swa.
Repons
a) Sijè : “Manman m” / Predika : “ap travay nan mache a”
b) Sijè : “Elèv yo” / Predika : “li liv yo chak swa”
Ekri 2 lòt fraz epi eseye separe sijè ak predika yo pou pratike.