Ide prensipal, ide segondè, rezime
Aprann separe ide prensipal ak ide segondè epi konstwi bon rezime – Kreyòl NS4.
Objektif fich la
Apre ou fin travay sou fich sa a, w ap kapab :
- defini sa yo rele ide prensipal nan yon tèks ;
- distenge ant ide prensipal ak ide segondè ;
- eksplike sa ki se rezime epi ki règ li yo ;
- itilize yon metòd 4 etap pou fè bon rezime ;
- analize yon ti tèks pou jwenn ide prensipal li, ide segondè li ak yon rezime posib.
Ide prensipal
Ide prensipal se pi gwo lide tèks la, mesaj jeneral otè a vle pase a. Si w retire li, tèks la pèdi sans li.
- Sou kisa tèks la ap pale plis?
- Kisa otè a vle m sonje pi plis?
Ide segondè
Ide segondè yo se detay, egzanp, eksplikasyon ki ede soutni oswa klè ide prensipal la.
Egzanp konsèp
Ide prensipal : Edikasyon se kle siksè.
Ide segondè : disiplin, travay regilye, sipò fanmi, bon abitid lekti…
Ide segondè yo se tankou “pye bwa” ki sòti sou “gwo branch” ide prensipal la.
Rezime
Rezime se lè w rakonte sa tèks la di a an pi kout, san chanje lide yo. Ou dwe kenbe ide prensipal la ak pi gwo detay yo.
- Pa antre twòp egzanp.
- Pa repete menm lide plizyè fwa.
- Pa mete opinyon pèsonèl ou.
Metòd 4 etap pou fè rezime
- Li tèks la 1–2 fwa pou konprann li byen.
- Souliye ide prensipal la ak pi gwo detay yo.
- Ekri 3–5 fraz ki pran sèlman sa ki esansyèl.
- Reli, retire, korije lang ak ponktiyasyon.
Ou ka adapte kantite fraz yo selon longè tèks la, men toujou chèche rete kout ak klè.
Egzanp pratik sou ide prensipal, segondè ak rezime
Tèks :
“Anpil timoun jwenn difikilte pou suiv lekòl akoz kondisyon lavi yo.
Men lè fanmi an ankouraje yo, ede yo òganize tan yo, epi ba yo bon konsèy,
timoun yo vin pi regilye nan etid yo. Sa ogmante chans yo pou reyisi.”
Analiz tèks la
Ide prensipal :
Sipò fanmi ede timoun yo reyisi lekòl.
Ide segondè :
difikilte lavi yo, ankourajman, òganizasyon tan, regilarite nan etid…
Rezime posib :
Menm si timoun yo gen anpil difikilte pou suiv lekòl,
lè fanmi an ankouraje yo epi ede yo òganize tan yo, yo vin pi regilye
nan etid yo, sa ki ogmante chans yo pou reyisi.
Pou pratike, chwazi yon lòt ti tèks, idantifye ide prensipal ak ide segondè li, epi ekri yon rezime kout 3–5 fraz.