Gwoup mo yo (GN, GV, GP)
Idantifye gwoup nominal, gwoup vèbal ak gwoup prepozisyonèl nan fraz kreyòl – nivo NS4.
Objektif fich la
Apre ou fin travay sou fich sa a, w ap kapab :
- di sa nou rele yon gwoup mo nan fraz la ;
- site twa gwo kategori gwoup mo yo (GN, GV, GP) ;
- bay wòl chak gwoup (gwoup nominal, gwoup vèbal, gwoup prepozisyonèl) ;
- rekonèt ki gwoup mo ki jwe wòl sijè, ki gwoup ki antre nan predika a ;
- analize fraz pou separe yo an GN, GV, GP avèk egzanp ak egzèsis.
Kisa yon “gwoup mo” ye ?
Nan fraz, mo yo pa toujou mache sèl. Souvan yo rasanble an plizyè mo ki jwe menm wòl ansanm. Se rasanbleman sa a nou rele yon gwoup mo.
Yon gwoup mo se yon seri mo ki kole youn ak lòt pou yo sèvi kòm yon sèl inite sans (yon sèl “blòk”) nan fraz la. Egzanp : Ti gason ak chemiz ble a, ap etidye anpil, nan bibliyotèk la.
Twa gwo gwoup enpòtan yo (GN, GV, GP)
Twa gwoup ki pi enpòtan pou w metrize se :
| Gwoup | Sa li genyen | Egzanp |
|---|---|---|
| Gwoup nominal (GN) | Non + detèminan + adjektif (si genyen) | Ti gason ak chemiz ble a, tout elèv yo, gran frè m nan |
| Gwoup vèbal (GV) | Vèb prensipal + mak tan + konpleman (si genyen) | ap etidye anpil, pral ale demen, te rive ta |
| Gwoup prepozisyonèl (GP) | Prepozisyon + yon gwoup nominal (GN) | nan klas la, sou tab la, ak zanmi yo |
• Souvan, sijè fraz la se yon GN (egzanp : Tout elèv yo).
• Predika a gen yon GV ladan l (vèb ak sa ki vini dèyè l).
• Yon GP souvan montre plas, tan oswa lòt relasyon (nan lakou a, apre lekòl, elatriye).
Ki jan pou rekonèt gwoup yo nan fraz ?
- Chèche “blòk mo” ki mache ansanm e ou pa ka separe fasil san ou pa kraze sans la.
- Gade ki mo ki sanble sant gwoup la : non (pou GN), vèb (pou GV), prepozisyon (pou GP).
- Gade fonksyon blòk la nan fraz la : èske li jwe wòl sijè, konpleman, endikasyon plas/tan, elatriye ?
Egzanp analiz fraz
Fraz : “Tout elèv nan klas la ap etidye nan bibliyotèk la.”
• GN (sijè) : “Tout elèv nan klas la”
• GV (predika) : “ap etidye”
• GP (endikasyon plas) : “nan bibliyotèk la”
Lè w ap analize yon fraz, eseye siyale GN, GV, GP yo ak koulè oswa souliye yo pou je w ka abitye rekonèt yo pi vit.
Ti egzèsis sou gwoup mo yo
Egzèsis 1 – Idantifye GN, GV, GP :
Analize fraz sa a :
“Ti frè m nan ap jwe nan lakou a.”
Repons pwopoze
• GN (sijè) : “Ti frè m nan”
• GV : “ap jwe”
• GP : “nan lakou a”
Pou pratike plis : ekri 2 lòt fraz an kreyòl. Pou chak fraz, sikile oswa souliye GN, GV ak GP yo epi make wòl yo (sijè, predika, endikasyon plas/tan…).