Etap pou konprann yon tèks
Metòd etap pa etap pou li epi konprann yon tèks an kreyòl – nivo NS4.
Objektif fich la
Apre ou fin travay sou fich sa a, w ap kapab :
- suiv plizyè etap pou li yon tèks san prese ;
- fè diferans ant premye lekti jeneral ak lekti detay ;
- idantifye lide prensipal ak detay nan tèks la ;
- fè lyen ant paragraf yo pou rekonstri mesaj la ;
- tcheke si ou reyèlman konprann sa tèks la vle di.
Gade jeneral anvan ou li an detay
Anvan ou antre fon, fè yon premye gade rapid sou tèks la :
- Li tit la.
- Gade non otè a (si li la).
- Gade longè tèks la ak fason li separe an paragraf.
- Obsève mo ki an gras, italik, elatriye.
Premye lekti : konprann sans jeneral
Fè yon lekti san w pa kanpe sou chak mo. Objektif la se konprann sa tèks la pale de li an jeneral.
- De ki sijè tèks la ap pale?
- Ki kalite tèks li sanble ye (istwa, opinyon, eksplikasyon…)?
Dezyèm lekti : chèche detay yo
- Souliye mo enpòtan yo.
- Note non pèsonaj, kote, dat, evènman.
- Gade mo koneksyon yo : paske, poutèt sa, an efè, men, malgre…
Se nan dezyèm lekti a ou ranmase prèv ki montre kijan lide yo bati.
Fè lyen ant paragraf yo
Chak paragraf pote yon pati nan mesaj la. Eseye wè :
- Ki lide chak paragraf devlope.
- Kijan yo swiv youn apre lòt (kòz, konsekans, egzanp…).
Tcheke konpreyansyon w
Kesyon pou w poze tèt ou
- Kisa tèks la vle fè m konprann?
- Ki lide prensipal la?
- Ki 2–3 detay ki pi enpòtan?
Si ou pa ka reponn kesyon sa yo klè, li bon pou retounen sou tèks la ankò, sitou sou paragraf ki pi difisil yo.
Ti egzèsis (ak repons modèl)
Imajine yon tèks ki montre enpòtans lekti pou jèn yo.
Kesyon :
- a) Sou ki sijè tèks la ap pale?
- b) Bay yon lide prensipal posib.
Repons posib
a) Sijè a : enpòtans lekti pou jèn yo.
b) Lide prensipal : Lekti ede jèn yo devlope lespri yo,
louvri pòt pou konesans ak siksè.
Ou ka fè menm egzèsis sa a ak lòt sijè (egzanp : espò, zanmitay, rezo sosyal) pou pratike metòd konpreyansyon ou.